Fase 3Het 5%-depot, je drukmiddel na de oplevering
Vijf procent van de aanneemsom blijft bij de notaris staan. Doe je niets, dan is het na drie maanden weg.

Fase 1 · 8 min lezen
Bij nieuwbouw beslis je eerder over contract, financiering, meerwerk en afwerking. Leg keuzes en prijzen schriftelijk vast en zet deadlines direct in je planning.
Bij nieuwbouw koop je een huis dat er nog niet staat, en dat verschuift alles naar voren. Je beslist over afwerking, meerwerk en financiering op een moment dat je nog nergens hebt gestaan. De regel die je het meeste geld bespaart is daarom saai: leg elke keuze en elke prijs schriftelijk vast, en zet elke sluitingsdatum meteen in je agenda.
Deze checklist volgt het proces van reservering tot oplevering.
Artist impressions laten zien hoe een woning kán worden, inclusief een keuken en een tuin die er niet bij zitten. De technische omschrijving vertelt wat je koopt. Loop die door op:
Alles wat hier niet in staat, wordt later meerwerk of een eigen leverancier. Dat hoeft niet erg te zijn, maar het hoort nu al in je budget en niet in de verrassing van maand acht.
Bij nieuwbouw teken je meestal een koop-/aannemingsovereenkomst, en die is opgebouwd uit twee delen: de grond koop je, het huis laat je bouwen. Let op wie je contractspartij is per deel, de opschortende voorwaarden, de bouwtijd in werkbare dagen, de betaaltermijnen, de garantie- en waarborgregeling, je ontbindende voorwaarden, de regeling voor meer- en minderwerk en wat er gebeurt bij vertraging.
Een opleverdatum die in een verkoopgesprek wordt genoemd, is geen afspraak. In het contract staat een bouwtijd in werkbare dagen, en vorstverlet en bouwvak tellen daar niet in mee. Dat verschil is in de praktijk maanden.
Nieuwbouw werkt financieel anders dan bestaande bouw. Je betaalt de grond in één keer en het huis in bouwtermijnen uit een bouwdepot, je betaalt rente over wat er al is opgenomen, en je woont in die tijd meestal nog ergens anders. Het eigen geld dat je nodig hebt ligt daardoor op andere momenten dan bij een bestaande woning.
Reken daarom een begroting door voor de maanden tussen tekenen en oplevering, met daarin de bouwtermijnen, de rente tijdens de bouw, je huidige woonlasten, het meerwerk en eventuele tijdelijke opslag. Dat is de periode waarin het misgaat, niet de aankoop zelf.
Meerwerk loopt op zodra elke losse wens vanzelf "ja" wordt. Splits je lijst daarom voordat je met de kopersbegeleider aan tafel gaat:
Nu noodzakelijk. Werk dat technisch vóór oplevering moet gebeuren, zoals leidingwerk en aansluitpunten in de vloer.
Nu slim. Werk dat later fors duurder of rommeliger wordt, zoals extra stopcontacten en een loze leiding naar zolder.
Kan later. Alles wat je na de sleutel nog zonder gedoe kunt doen: de keuken, de tuin, zonwering, en meestal ook het schilderwerk.
Die derde categorie is waar je het geld terugverdient. Vereniging Eigen Huis adviseert prijzen en opties zo veel mogelijk vóór of bij het sluiten van de overeenkomst vast te leggen; vraag dus om een meer- en minderwerklijst met bedragen, en laat elke afspraak schriftelijk bevestigen.
Keuken, sanitair, tegelwerk en elektra hebben elk hun eigen sluitingsdatum, en die liggen vaak maanden vóór de oplevering. Na zo'n datum accepteert de bouwer een wijziging niet meer, of alleen tegen een prijs die niets meer met het werk te maken heeft.
Daarmee is de deadline voor één extra stopcontact financieel zwaarder dan hij klinkt: ná die datum kost datzelfde stopcontact je een hakfrees en een stucadoor.
Laat je het werk uitvoeren door de partij uit je koop-/aannemingsovereenkomst, dan valt het doorgaans onder dezelfde garantie- en waarborgregeling als de rest van de woning. Regel je het met een externe partij, dan valt het daarbuiten; Vereniging Eigen Huis wijst daar specifiek op.
Dat betekent niet dat extern altijd slechter is, want het scheelt vaak flink in prijs. Het betekent dat je moet weten bij wie je aanklopt als er over twee jaar een leiding lekt achter een wand die iemand anders heeft dichtgemaakt.
Bewaar op één plek de getekende contracten, de tekeningen, je meerwerklijst, elke bevestigde wijziging, de facturen, de mailwisseling over keuzes en de foto's die je maakt op kijkdagen.
Je hoeft de bouw niet wekelijks te volgen. Je moet over veertien maanden kunnen terugvinden wat er precies is afgesproken over dat ene aansluitpunt, en dan is een mailtje uit maand drie het enige bewijs dat er is.
Bij de oplevering controleer je of de woning is gebouwd zoals afgesproken. Neem je contract, de technische omschrijving en je meerwerklijst mee, en loop deuren en ramen, sanitair, kranen, elektra, ventilatie, zichtbare beschadigingen, het uitgevoerde meerwerk, de meterstanden en de sleutels langs.
Noteer elk gebrek in het proces-verbaal van oplevering: wat daar niet in staat, is later jouw probleem. Voor € 275 tot € 500 loopt een onafhankelijke keurder met je mee, en dat zouden wij bij nieuwbouw altijd doen: hij ziet in een uur de dingen waar jij pas na de eerste winter tegenaan loopt.
Over het geld dat je bij oplevering mag inhouden gaat een eigen regeling, en die staat beschreven in het 5%-depot.
Vereniging Eigen Huis, over de koop-/aannemingsovereenkomst en over meer- en minderwerk bij nieuwbouw
Prijspeil opleverkeuring 04-09-2026: schippers-bouwconsult.nl
Fase 3Vijf procent van de aanneemsom blijft bij de notaris staan. Doe je niets, dan is het na drie maanden weg.
VerbouwenEen verbouwing plannen na je woningkoop? Maak eerst keuzes over scope, volgorde, budget, offertes en vergunningen voordat de uitvoering begint.
Fase 4Wat controleer je tijdens de eindinspectie van je woning? Gebruik deze checklist vóór je bij de notaris tekent.